Publicaties
Hieronder treft u een overzicht aan van de rapporten en Deltafacts die STOWA in 2025 heeft uitgebracht. De publicaties hebben we gerangschikt op thema. De rapporten zijn te downloaden via onze website stowa.nl. De Deltafacts vindt u op deltafacts.nl.
Publicaties uitgelicht
Verder naar beneden vindt u een totaaloverzicht met alle publicaties van dit jaar.
Klimaatadaptatie
2025-23 | Droogtestatistiek KNMI’23-klimaatscenario’s
De KNMI’23-klimaatscenario’s zijn duidelijk: de Nederlandse zomers worden droger. Om de gevolgen hiervan in kaart te brengen, is antwoord op vragen als ‘hoeveel droger wordt het in 2050’ en ‘hoe vaak gaat droogte optreden in 2100’ van groot belang. In dit onderzoek is op basis van de KNMI’23-scenario’s droogtestatistiek afgeleid. Met de resultaten van deze studie kunnen waterbeheerders droogte- en zoetwaterbeschikbaarheidsstudies uitvoeren voor hun watersystemen. Daarmee staan ze beter gesteld voor een drogere toekomst.
2025-20 | Omgaan met onzekerheden in de weersverwachtingen
Dit rapport bevat de resultaten van een studie naar de manier waarop waterschappen omgaan met onzekerheden in neerslagverwachtingen om de gevolgen van extreem weer – zoals piekbuien – te minimaliseren. De opstellers van het rapport wijzen erop dat het mogelijk goed zou zijn transparant te zijn over deze onzekerheden en de mogelijke gevolgen daarvan voor de besluitvorming. Onder meer via betere communicatie.
Waterveiligheid
2025-29 | AI-toolbox waterkeringen. Efficiënt schadebeeldherkenning voor waterkeringbeheerders
De AI-toolbox Waterkeringen is een open-sourceplatform dat beheerders van waterkeringen ondersteunt bij het automatisch detecteren van schade aan dijken door middel van dronebeelden. Momenteel omvat de AI-toolbox twee detectiemethoden: scheurdetectie en opschotdetectie. Dit rapport bevat een toelichting op de toolbox.
2025-10 | Handreiking herstel bij een watercrisis
Dit rapport beschrijft het model voor een nieuwe grondwaterdroogte-indicator voor boezemkaden. In tijden van droogte hebben waterbeheerders een goede indicator nodig om de juiste beslissingen te kunnen nemen. De nieuwe indicator helpt dijkbeheerders bij het bepalen van de werkelijke droogte in hun kaden. Met de indicator worden onnodige inspanningen zoals droogte-inspecties voorkomen en kunnen dijkbeheerders sneller en gerichter reageren op gevaarlijke situaties.
2025-05 | Factsheets dierlijke graverij. Schade aan infrastructuur
Graverij door bevers en dassen in waterkeringen vormt een risico voor de waterveiligheid. Ook schade aan infrastructuur als wegen en spoorwegen komt voor en levert flinke problemen op. Daarbij zijn het niet alleen dassen en bevers die graven en schade aanrichten. Ook andere dieren, zoals konijnen, vossen en muskusratten. De opgave is om op een toegankelijke manier inzicht te verstrekken aan beheerders over het voorkomen van gravers en de gevolgen van graverij. Per diersoort is een factsheet gemaakt dat je in de afzonderlijke tabs kunt bekijken. De werkwijze is beschreven in deze overkoepelende rapportage.
Waterkwaliteit & Afvalwaterzuivering
2025-24 | Toetsingskader Waterkwaliteit voor Regionale Wateren
Het Toetsingskader Waterkwaliteit voor Regionale Wateren stelt waterbeheerders en initiatiefnemers in staat om op een eenduidige en gestructureerde manier te beoordelen of meldings- en vergunningplichtige activiteiten de waterkwaliteit schaden. Dit is een vereiste van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Door consequent gebruik te maken van dit toetsingskader, wordt het regionale water beter beschermd en ontstaat er perspectief op het behalen en behouden van de KRW-doelen, ook na 2027.
2025-13 | Ervaringen en inzichten poederkool op rwzi’s; inkoop, gebruik en veiligheid
De afgelopen jaren zijn er op diverse Nederlandse rwzi’s poeder-actiefkool (PAK) installaties in gebruik genomen voor het verwijderen van microverontreinigingen. Deze installaties leveren waardevolle praktijkkennis op voor het ontwerp, de bouw en het beheer en onderhoud van toekomstige installaties. De beschikbare informatie uit de praktijk is in dit rapport op een overzichtelijke manier gebundeld, zodat hier lering uit getrokken kan worden.
Deltafact | Rivierkreeften (update)
In deze Deltafact wordt een geactualiseerd overzicht gegeven van de verschillende feiten omtrent rivierkreeften, waarbij onder meer ingegaan wordt op hun voorkomen in relatie tot omgevingsvariabelen en mogelijke beheeropties. Eind november hield STOWA ook een kennisbijeenkomst waarin de nieuwste inzichten over uitheemse rivierkreeften werden gepresenteerd.
Circulaire Econonomie
2025-30 | Pilotonderzoek fosfaatterugwinning uit as van zuiveringsslib met het Rubiphos proces
Dit rapport presenteert de resultaten van een pilotonderzoek naar het Rubiphos proces: een innovatieve technologie voor fosfaatterugwinning uit verbrandingsas van zuiveringsslib. De resultaten van de pilot zijn positief en liggen in lijn met de eerder uitgevoerde labschaaltesten. Het fosfaatrendement bedraagt circa 97%. Terugwinning draagt bij aan circulaire nutriëntenkringlopen en verkleint de afhankelijkheid van geïmporteerd fosfaaterts.
Energietransitie
2025-22 | Handboek lachgas communale afvalwaterzuiveringsinstallaties
In dit handboek leest u hoe u een goede monitoringcampagne kunt opzetten voor het meten van lachgasemissies, met als doel het verkrijgen van een betrouwbare en uniforme emissiefactor. Een Engelse versie van dit handboek is verschenen met publicatienummer 2025-19.
Deltafact | Drijvende zonnepanelen. Effecten op waterkwaliteit en ecologie
Deze Deltafact geeft aan wat er op dit ogenblik bekend is over de effecten van drijvende zonnepanelen op waterkwaliteit en ecologie in zoetwatersystemen. De gepresenteerde kennis richt zich zoveel mogelijk op die informatie die nuttig is voor Nederlandse vergunningverleners en beleidsmakers die betrokken zijn bij de energietransities en het behoud en herstel van een gezond en schoon zoetwatersysteem.
Waterketen
2025-47 | Handreiking inventarisatie en inspectie van persleidingen
Deze publicatie beschrijft de van 2013 tot en met 2025 opgedane ervaringen met onderzoek naar de ligging, de conditie en het functioneren van persleidingen. Deze handreiking, geschreven in het kader van het programma Professioneel Afvalwatertransport (PAT) van STOWA en stichting RIONED, biedt een werkwijze om tegen acceptabele inspanning op systematische wijze inzicht te krijgen in de relevante aspecten van de actuele conditie, alsmede de actuele ligging en kenmerken van persleidingen.
Diversen
2025-33 | AI aan zet in het waterbeheer
De mogelijkheden van kunstmatige intelligentie (AI) lijken eindeloos, ook voor het regionale waterbeheer. Maar wat is AI nu precies, welke mogelijkheden biedt het en wat zijn de valkuilen? Om daar meer duidelijkheid over te scheppen, heeft STOWA samen met het Waterschapshuis deze brochure ‘AI aan zet in het waterbeheer’ gemaakt.
Alle publicaties
Publicaties
Hieronder treft u een overzicht aan van de rapporten en Deltafacts die STOWA in 2025 heeft uitgebracht. De publicaties hebben we gerangschikt op thema. De rapporten zijn te downloaden via onze website stowa.nl. De Deltafacts vindt u op deltafacts.nl.
Publicaties uitgelicht
Verder naar beneden vindt u een totaaloverzicht met alle publicaties van dit jaar.
Klimaatadaptatie
2025-23 | Droogtestatistiek KNMI’23-klimaatscenario’s
De KNMI’23-klimaatscenario’s zijn duidelijk: de Nederlandse zomers worden droger. Om de gevolgen hiervan in kaart te brengen, is antwoord op vragen als ‘hoeveel droger wordt het in 2050’ en ‘hoe vaak gaat droogte optreden in 2100’ van groot belang. In dit onderzoek is op basis van de KNMI’23-scenario’s droogtestatistiek afgeleid. Met de resultaten van deze studie kunnen waterbeheerders droogte- en zoetwaterbeschikbaarheidsstudies uitvoeren voor hun watersystemen. Daarmee staan ze beter gesteld voor een drogere toekomst.
2025-20 | Omgaan met onzekerheden in de weersverwachtingen
Dit rapport bevat de resultaten van een studie naar de manier waarop waterschappen omgaan met onzekerheden in neerslagverwachtingen om de gevolgen van extreem weer – zoals piekbuien – te minimaliseren. De opstellers van het rapport wijzen erop dat het mogelijk goed zou zijn transparant te zijn over deze onzekerheden en de mogelijke gevolgen daarvan voor de besluitvorming. Onder meer via betere communicatie.
Waterveiligheid
2025-29 | AI-toolbox waterkeringen. Efficiënt schadebeeldherkenning voor waterkeringbeheerders
De AI-toolbox Waterkeringen is een open-sourceplatform dat beheerders van waterkeringen ondersteunt bij het automatisch detecteren van schade aan dijken door middel van dronebeelden. Momenteel omvat de AI-toolbox twee detectiemethoden: scheurdetectie en opschotdetectie. Dit rapport bevat een toelichting op de toolbox.
2025-10 | Handreiking herstel bij een watercrisis
Dit rapport beschrijft het model voor een nieuwe grondwaterdroogte-indicator voor boezemkaden. In tijden van droogte hebben waterbeheerders een goede indicator nodig om de juiste beslissingen te kunnen nemen. De nieuwe indicator helpt dijkbeheerders bij het bepalen van de werkelijke droogte in hun kaden. Met de indicator worden onnodige inspanningen zoals droogte-inspecties voorkomen en kunnen dijkbeheerders sneller en gerichter reageren op gevaarlijke situaties.
2025-05 | Factsheets dierlijke graverij. Schade aan infrastructuur
Graverij door bevers en dassen in waterkeringen vormt een risico voor de waterveiligheid. Ook schade aan infrastructuur als wegen en spoorwegen komt voor en levert flinke problemen op. Daarbij zijn het niet alleen dassen en bevers die graven en schade aanrichten. Ook andere dieren, zoals konijnen, vossen en muskusratten. De opgave is om op een toegankelijke manier inzicht te verstrekken aan beheerders over het voorkomen van gravers en de gevolgen van graverij. Per diersoort is een factsheet gemaakt dat je in de afzonderlijke tabs kunt bekijken. De werkwijze is beschreven in deze overkoepelende rapportage.
Waterkwaliteit & Afvalwaterzuivering
2025-24 | Toetsingskader Waterkwaliteit voor Regionale Wateren
Het Toetsingskader Waterkwaliteit voor Regionale Wateren stelt waterbeheerders en initiatiefnemers in staat om op een eenduidige en gestructureerde manier te beoordelen of meldings- en vergunningplichtige activiteiten de waterkwaliteit schaden. Dit is een vereiste van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Door consequent gebruik te maken van dit toetsingskader, wordt het regionale water beter beschermd en ontstaat er perspectief op het behalen en behouden van de KRW-doelen, ook na 2027.
2025-13 | Ervaringen en inzichten poederkool op rwzi’s; inkoop, gebruik en veiligheid
De afgelopen jaren zijn er op diverse Nederlandse rwzi’s poeder-actiefkool (PAK) installaties in gebruik genomen voor het verwijderen van microverontreinigingen. Deze installaties leveren waardevolle praktijkkennis op voor het ontwerp, de bouw en het beheer en onderhoud van toekomstige installaties. De beschikbare informatie uit de praktijk is in dit rapport op een overzichtelijke manier gebundeld, zodat hier lering uit getrokken kan worden.
Deltafact | Rivierkreeften (update)
In deze Deltafact wordt een geactualiseerd overzicht gegeven van de verschillende feiten omtrent rivierkreeften, waarbij onder meer ingegaan wordt op hun voorkomen in relatie tot omgevingsvariabelen en mogelijke beheeropties. Eind november hield STOWA ook een kennisbijeenkomst waarin de nieuwste inzichten over uitheemse rivierkreeften werden gepresenteerd.
Circulaire Econonomie
2025-30 | Pilotonderzoek fosfaatterugwinning uit as van zuiveringsslib met het Rubiphos proces
Dit rapport presenteert de resultaten van een pilotonderzoek naar het Rubiphos proces: een innovatieve technologie voor fosfaatterugwinning uit verbrandingsas van zuiveringsslib. De resultaten van de pilot zijn positief en liggen in lijn met de eerder uitgevoerde labschaaltesten. Het fosfaatrendement bedraagt circa 97%. Terugwinning draagt bij aan circulaire nutriëntenkringlopen en verkleint de afhankelijkheid van geïmporteerd fosfaaterts.
Energietransitie
2025-22 | Handboek lachgas communale afvalwaterzuiveringsinstallaties
In dit handboek leest u hoe u een goede monitoringcampagne kunt opzetten voor het meten van lachgasemissies, met als doel het verkrijgen van een betrouwbare en uniforme emissiefactor. Een Engelse versie van dit handboek is verschenen met publicatienummer 2025-19.
Deltafact | Drijvende zonnepanelen. Effecten op waterkwaliteit en ecologie
Deze Deltafact geeft aan wat er op dit ogenblik bekend is over de effecten van drijvende zonnepanelen op waterkwaliteit en ecologie in zoetwatersystemen. De gepresenteerde kennis richt zich zoveel mogelijk op die informatie die nuttig is voor Nederlandse vergunningverleners en beleidsmakers die betrokken zijn bij de energietransities en het behoud en herstel van een gezond en schoon zoetwatersysteem.
Waterketen
2025-47 | Handreiking inventarisatie en inspectie van persleidingen
Deze publicatie beschrijft de van 2013 tot en met 2025 opgedane ervaringen met onderzoek naar de ligging, de conditie en het functioneren van persleidingen. Deze handreiking, geschreven in het kader van het programma Professioneel Afvalwatertransport (PAT) van STOWA en stichting RIONED, biedt een werkwijze om tegen acceptabele inspanning op systematische wijze inzicht te krijgen in de relevante aspecten van de actuele conditie, alsmede de actuele ligging en kenmerken van persleidingen.
Diversen
2025-33 | AI aan zet in het waterbeheer
De mogelijkheden van kunstmatige intelligentie (AI) lijken eindeloos, ook voor het regionale waterbeheer. Maar wat is AI nu precies, welke mogelijkheden biedt het en wat zijn de valkuilen? Om daar meer duidelijkheid over te scheppen, heeft STOWA samen met het Waterschapshuis deze brochure ‘AI aan zet in het waterbeheer’ gemaakt.